تعدد جنايت سر و وجه جنايت سر و وجه ، متعدد است يكى با ديگرى ، در صورت اختلاف بين جانى و مجنى عليه در كبر و صغر ، تكميل نمىشود ، بلكه نوبت به ديه براى ديگر مىرسد بنا بر اظهر ؛ و در صورت تساوى دو نفر ، هر كدام از دو جنايت ، حكم مستقل دارد از قصاص و ديه اگر چه با يك ضربت انجام شده است . تأثير براى شدت سرما يا گرما و استيفاء قصاص اطراف ، تأخير مىشود بر سبيل ايجاب ( با تغرير ) از زمان شدت گرما و سرما تا زمان اعتدال ، و چون به ملاك تغرير است پس اختصاص به يك روز ندارد . آلتى كه با آن قصاص صورت مىگيرد و اقتصاص نمىشود مگر با آهن تيز غير مسموم با مناسبت با استيفاء مثل ، كه گاهى كارد و گاهى شمشير ، مناسب است ؛ و اگر گاهى با دست خودش چشم طرف را قلع نمود ، احوط در قصاص ، رعايت ترك تغرير ، و تعذيب به اعمال آلت مناسبه است ؛ و اگر قصاص مشتمل بر تعذيب ازيد از فعل جانى بود ، ممنوع و موجب تعزير است . اجتماع موضحه با غير يا دو موضحه يا متلاحمه اگر شجّه ، با يك ضربت انجام گرفت لكن بعض آن موضحه و بعضى پايينتر از آن بود ، دو جنايت است و براى هر كدام قصاص و ديهء مخصوص است ؛ و در ديه ، طول و عرض صنف شجّه ملاحظه نمىشود ؛ و در قصاص ، مماثلت با هر كدام رعايت مىشود . اگر دو موضحه ايقاع كرد و بين آنها متلاحمه اگر چه با يك ضربت و با اتصال بوده ، در قصاص رعايت مماثلت [ مىشود ] ، و در ديه ، دو موضحه و يك متلاحمه ديهء آنها مأخوذ مىشود . وصل نمودن عضو بعد از قصاص اگر عضوى را جانى قطع كرد پس مجنى عليه آن را الصاق كرد با حرارت محل و ملتئم شد ، فرموده‌اند قصاص ساقط نمىشود ، و ازاله جائز يا لازم است به خواست